iPhone cihazlarında məlumatların bərpası digər yaddaş daşıyıcılarından fərqli olaraq daha mürəkkəb prosesdir. Bunun əsas səbəbi müasir iPhone modellərində məlumatların güclü şəkildə şifrələnməsi və məlumatların cihazın təhlükəsizlik arxitekturası ilə əlaqələndirilməsidir.

Cihaz güclü zərbə alıbsa, maye ilə təmasda olubsa, elektrik nasazlığı yaranıbsa və ya heç bir aydın səbəb olmadan açılmırsa, cihazın fiziki vəziyyətindən asılı olaraq məlumatların bərpası mümkün ola bilər.

Bu hallarda əsas məqsəd həmişə telefonu tam təmir etmək deyil. Əgər cihazın əsas funksiyalarının hamısını bərpa etmək mümkün deyilsə, məlumatlara giriş əldə etmək üçün anakartın minimum zəruri funksionallığının bərpası kifayət edə bilər.

Hansı hallarda məlumatların bərpası tələb oluna bilər?

Məlumatların bərpası aşağıdakı hallarda həyata keçirilə bilər:

• iPhone su və ya digər maye ilə təmasda olduqda;
• Cihaz güclü zərbə aldıqda;
• Anakart mexaniki olaraq zədələndikdə;
• Cihaz ümumiyyətlə açılmadıqda;
• Cihaz Apple loqosunda ilişib qaldıqda;
• Boot Loop vəziyyətində olduqda;
• Enerji və ya şarj sistemində nasazlıq yarandıqda;
• Power Management sistemində problem olduqda;
• Anakartda qısaqapanma olduqda;
• Məlumatlara giriş verən komponentlər arasında əlaqə pozulduqda;
• Əvvəlki təmir zamanı anakarta və ya komponentlərə zərər dəydikdə.

Məlumatların bərpası ilə telefon təmiri eyni deyil

Burada mühüm fərq var.

Telefonun tam təmiri zamanı məqsəd cihazın bütün funksiyalarını əvvəlki vəziyyətinə qaytarmaqdır.

Məlumatların bərpası zamanı isə əsas məqsəd cihazda saxlanılan məlumatlara təhlükəsiz giriş əldə etmək və onları başqa yaddaş daşıyıcısına köçürməkdir.

Məsələn, Face ID, kamera, ekran və ya digər komponentlərdən biri tam bərpa olunmaya bilər. Əgər əsas məqsəd məlumatların əldə edilməsidirsə, bu komponentlərin hamısının bərpası hər zaman tələb olunmur.

Anakart diaqnostikası

Cihaz laboratoriyaya qəbul edildikdən sonra ilk mərhələ diaqnostikadır.

Mütəxəssis:

• Anakartın vizual vəziyyətini yoxlayır;
• Maye izlərini və korroziyanı araşdırır;
• Qısaqapanma ehtimalını yoxlayır;
• Enerji xətlərini ölçür;
• Əsas Power Rail-ləri yoxlayır;
• Enerji idarəetmə sistemini analiz edir;
• USB və şarj interfeysini yoxlayır;
• Cihazın kompüter tərəfindən tanınıb-tanınmadığını müəyyən edir;
• Əvvəlki təmir müdaxilələrinin izlərini araşdırır;
• CPU və NAND yaddaş sisteminin vəziyyətini qiymətləndirir.

Daha mürəkkəb hallarda mikroskop, laboratoriya enerji mənbəyi, multimetrlə ölçmələr, osiloskop və termal diaqnostika kimi vasitələrdən istifadə edilə bilər.

NAND yaddaş və CPU

iPhone məlumatlarının bərpasında ən mühüm məsələlərdən biri NAND Flash yaddaş və SoC/CPU arasındakı təhlükəsizlik əlaqəsidir.

NAND çipində istifadəçinin fotoşəkilləri, videoları, sənədləri, tətbiq məlumatları və digər istifadəçi məlumatları saxlanılır. Lakin müasir iPhone-larda NAND çipini sadəcə başqa telefona köçürməklə məlumatları oxumaq mümkün deyil.

Məlumatların şifrələnməsi cihazın təhlükəsizlik arxitekturası ilə əlaqəlidir. Buna görə də CPU-nun vəziyyəti məlumatların bərpasında kritik əhəmiyyət daşıyır.

Əgər əsas prosessor ciddi şəkildə zədələnibsə və onun təhlükəsizlik mexanizmləri işləmirsə, NAND yaddaşında fiziki olaraq məlumatların mövcud olması onların istifadəçi məlumatı kimi oxuna biləcəyi anlamına gəlmir.

Bu səbəbdən iPhone məlumat bərpasında məqsəd çox vaxt NAND çipindən ayrıca məlumat çıxarmaq deyil, orijinal CPU və yaddaş arasındakı etibarlı işləmə mühitini mümkün qədər bərpa etməkdir.

Əvvəlki uğursuz təmirin təsiri

Cihaz əvvəllər başqa servis tərəfindən təmir olunubsa, məlumatların bərpası daha mürəkkəb ola bilər.

Məsələn:

• Anakart yolları zədələnmiş;
• Komponentlər səhv dəyişdirilmiş;
• BGA lehimləmə zamanı padlar qopmuş;
• CPU və ya NAND sahəsində mexaniki zədə yaranmış;
• Korroziya təmizlənərkən komponentlər zədələnmiş;
• Anakartda əlavə qısaqapanma yaradılmış;
• Orijinal komponentlər dəyişdirilmiş ola bilər.

Bu səbəbdən cihazın əvvəllər başqa servis tərəfindən açılması və ya təmir olunması mütləq bildirilməlidir.

Parol niyə vacibdir?

Məlumatların bərpası zamanı iPhone-un ekran parolu (Passcode) kritik əhəmiyyət daşıya bilər.

Cihazın məlumatları şifrələndiyi üçün laboratoriya tərəfindən fiziki giriş əldə edilməsi avtomatik olaraq fotoşəkillərin və digər faylların oxuna biləcəyi demək deyil.

İstifadəçi öz cihazının parolunu bilməlidir.

(Parolu sındırmaq, bypass etmək və ya təhlükəsizlik mexanizmlərini keçməklə məlumat əldə etmək xidmətimizə daxil deyil.)

Silinmiş məlumatların bərpası

Anakart zədələnməsi nəticəsində məlumatların bərpası ilə silinmiş məlumatların bərpası ayrı-ayrı məsələlərdir.

Əgər məqsəd zədələnmiş iPhone-dan mövcud məlumatları çıxarmaqdırsa, əsas məqsəd cihazın məlumatlara giriş verəcək vəziyyətə gətirilməsidir.

Lakin istifadəçi əvvəlcədən məlumatları silibsə, nəticə cihazın modelindən, iOS versiyasından, yaddaş texnologiyasından və məlumatların üzərinə yeni məlumat yazılıb-yazılmamasından asılıdır.

Məlumatların hansı formada təhvil verilməsi

Məlumatlara giriş əldə edildikdən sonra məlumatlar təhlükəsiz şəkildə:

• xarici SSD-yə;
• HDD-yə;
• USB yaddaş qurğusuna;
• müştərinin təqdim etdiyi yaddaş daşıyıcısına

köçürülə bilər.

Böyük həcmli məlumatlarda xarici SSD daha məqsədəuyğundur.

Məlumatların köçürülməsindən sonra müştərinin əsas fotoşəkilləri, videoları, sənədləri və digər vacib faylları yoxlaması tövsiyə olunur.

Məlumatların məxfiliyi

Müştərinin məlumatları məxfi şəkildə emal edilir. Məlumatların üçüncü şəxslərə ötürülməsinə yol verilmir.

Laboratoriyada məlumatların saxlanma müddəti və sonradan silinməsi əvvəlcədən müəyyən edilmiş qaydalara uyğun həyata keçirilməlidir.

Bərpa müddəti

Bərpa müddəti anakartın vəziyyətindən asılıdır.

Sadə hallarda proses daha qısa müddətdə tamamlana bilər. Maye zədələnməsi, çoxsaylı komponent nasazlığı, qopmuş PCB yolları və əvvəlki uğursuz təmir müdaxilələri kimi mürəkkəb hallarda isə daha uzun diaqnostika və təmir tələb oluna bilər.

Dəqiq müddət yalnız ilkin diaqnostikadan sonra müəyyən edilə bilər.

Bərpa ehtimalı

Məlumatların bərpa olunmasına zəmanət vermək texniki baxımdan düzgün deyil.

Nəticə aşağıdakılardan asılıdır:

• Anakartın fiziki vəziyyəti;
• CPU-nun vəziyyəti;
• NAND yaddaşının vəziyyəti;
• Enerji təchizatı sisteminin vəziyyəti;
• Korroziyanın səviyyəsi;
• Əvvəlki təmir müdaxilələri;
• Cihazın model və nəsli;
• Məlumatların şifrələnmə vəziyyəti;
• İstifadəçinin cihaz parolunun mövcudluğu.

Buna görə “100% bərpa” və ya əvvəlcədən dəqiq faiz vəd etmək əvəzinə, real nəticə diaqnostikadan sonra qiymətləndirilməlidir.

Vacib xəbərdarlıq

Zədələnmiş iPhone-u dəfələrlə işə salmağa, şarj etməyə və ya başqa servis proqramları ilə bərpa etməyə çalışmaq əlavə zədələnməyə səbəb ola bilər.

Xüsusilə maye ilə təmasdan sonra cihazı enerji mənbəyinə qoşmaq tövsiyə edilmir. Korroziya və qısaqapanma prosesi davam edə bilər.

Məlumatlar vacibdirsə, ən düzgün addım cihazdan istifadəni dayandırmaq və peşəkar diaqnostikaya müraciət etməkdir.

Data Recovery

DataRecovery  zədələnmiş iPhone və digər mobil cihazlardan məlumatların bərpası üçün anakart səviyyəsində diaqnostika və təmir işləri həyata keçirir. Məqsəd cihazı mütləq tam funksional vəziyyətə gətirmək deyil, ilk növbədə məlumatların təhlükəsiz şəkildə əldə olunmasını təmin etməkdir.

Qeyd: Məlumatların bərpası ilə telefonun tam təmiri iki fərqli xidmətdir. Cihazın sonrakı istifadəsinin mümkün olub-olmadığı yalnız məlumatların bərpası prosesi və yekun diaqnostikadan sonra müəyyən edilə bilər.