Təxminən iki il davam edən nisbi sabitlikdən sonra sərt disklər (HDD) bazarı yenidən gərginlik əlamətləri göstərməyə başlayıb. Digitimes Asia nəşrinin məlumatına görə, 2025-ci ilin dördüncü rübünün yekunlarına əsasən HDD-lər üzrə müqavilə qiymətləri təxminən 4 % artacaq. Bu, son səkkiz rüb ərzində qeydə alınan ən kəskin artımdır və təchizatçılar bu tendensiyanın davam edəcəyini gözləyirlər. Analitiklər hesab edirlər ki, HDD-yə artan tələbat bütün hesablama texnikası tədarük zəncirini dəyişən daha geniş miqyaslı amillərin göstəricisidir.
Digitimes Asia hesabatında tələbi formalaşdıran iki əsas amil vurğulanır. Birincisi, Çində PC bazarında HDD-lərə tələbatın qəfil artmasıdır. Bu artım yerli istehsal prosessorlara və əməliyyat sistemlərinə üstünlük verən dövlət satınalma siyasəti ilə bağlıdır. Siyasətdəki bu dəyişiklik PC-lərin yerli istehsalını sürətləndirib və eyni zamanda HDD-lərə olan tələbi artırıb. Məhz HDD-lərə üstünlük verilməsinin səbəbi SSD-lərin uzunmüddətli məlumat saxlanması baxımından etibarlılığı ilə bağlı narahatlıqlardır.
İkinci mühüm amil isə məlumat mərkəzləri (Data Center) üçün yüksək tutumlu sərt disklərə artan tələbatdır. Uzun illərdir fləş yaddaşın HDD-ləri tamamilə əvəz edəcəyi proqnozlaşdırılsa da, hiperskeyler operatorları hələ də böyük həcmdə məlumatların saxlanması və ehtiyat nüsxələnməsi üçün əsasən sərt disklərə güvənirlər. Süni intellekt yükləri miqyaslandıqca yaradılan, saxlanılan və ötürülən məlumatların həcmi də artır və bu məlumatların böyük hissəsi sonda daha tutumlu və nisbətən ucuz HDD-lərdə yerləşdirilir.
HDD-lərə olan tələbatın və qiymətlərin artması böyük ölçüdə inkişaf edən süni intellekt infrastrukturunun bumundan qaynaqlanır. Yüksək sürətli yaddaş və korporativ DRAM artıq çatışmazlıq vəziyyətindədir, DRAM-ın yüksək qiymətləri isə sərt disk istehsalçıları üçün istehsal xərclərinə nəzarəti çətinləşdirir. Çünki HDD-lər keş yaddaşı üçün xeyli miqdarda DRAM istifadə edir.
Sərt disklərin bahalaşması anomal haldan daha çox, yan təsir kimi qiymətləndirilir. Süni intellekt infrastrukturu üçün kapital xərcləri o qədər sürətlə artıb ki, bu artıq makroiqtisadi göstəricilərdə də öz əksini tapır. Analitiklər qeyd edirlər ki, ABŞ ÜDM-ində son dövrdə müşahidə olunan artımın qeyri-proporsional dərəcədə böyük hissəsi istehlakçı tələbindən deyil, məhz məlumat mərkəzləri, serverlər və əlaqəli infrastruktur üçün edilən investisiya xərclərindən qaynaqlanır. Sərt disklər də bu kapital xərcləri dalğasının bir hissəsidir.
TrendForce analitik şirkətinin məlumatlarına görə, HDD istehsalçıları zavodlarını tam gücü ilə işlək vəziyyətə gətirsələr də, bulud xidmətləri provayderlərindən gələn tələbatı hələ də tam ödəyə bilmirlər. HDD qiymətləri artmaqda davam edir və bu, tutumlu server yaddaş qurğularının sistemli çatışmazlığını əks etdirir.
Fləş yaddaşdan fərqli olaraq, onun istehsalı yeni zavodların açılması və texnoloji ölçülərin kiçildilməsi ilə artırıla bilər, HDD istehsalı isə oxuma/yazma başlıqları və yüksək dəqiqlikli daşıyıcılar kimi xüsusi komponentlərlə məhdudlaşır. HDD istehsalının miqyaslandırılması nə sürətli, nə də ucuz prosesdir və istehsalçılar istehsal güclərinin artırılmasına ehtiyatla yanaşırlar.
Bu gün çox vaxt köhnəlmiş texnologiya kimi qiymətləndirilən sərt disklər yenidən sənayenin inkişaf hekayəsinin mərkəzinə qayıdır. Onlara olan tələbat hələ bir neçə il əvvəl çox az adamın proqnozlaşdıra biləcəyi dinamika ilə artır. HDD-lərə olan ehtiyacın gələcək artımı isə hesablama güclərinin nə qədər sürətlə genişlənəcəyindən və süni intellekt infrastrukturu üçün investisiyaların indiki yüksək templərlə davam edib-etməyəcəyindən birbaşa asılı olacaq.
